Duayen tiyatro sanatçısı Nevra Serezli ve Süheyl Uygur, yarım asrı aşkın geçmişi bulunan Çevre Tiyatrosu’nun hikayesini anlattı. İşte Beyoğlu’ndan Fatih’e uzanan, Haliç’in öte yanındaki tarihi sahnenin öyküsü…
Usta sanatçı Metin Serezli ve ünlü karikatürist Altan Erbulak’ın, Dormen Tiyatrosu’ndan ayrılarak 1971 yılında Fatih’in Kocamustafapaşa semtine kurdukları Çevre Tiyatrosu, İstanbul’da Şişli ve Harbiye dışında farklı semte kurulan ilk tiyatro olma özelliği taşıyor. Tiyatronun ilk yıllarını kurucu isimlerden olan Nevra Serezli, Nejat Uygur dönemini ise oğlu Süheyl Uygur anlattı.
(Metin Serezli ve Altan Erbulak’ın Çevre Tiyatrosu inşa edilirken çekindikleri fotoğraf)
HER BİNAYA TİYATRO
Tarihsel olarak 3 döneme ayrılan bu sahnede Füsun Erbulak, Haldun Dormen, Nejat Uygur gibi birçok usta sanatçı oynadı. Binayı inşa eden müteahhit Hasan Zengin, 1987 yılındaki söyleşisinde neden bu semte tiyatro kurduğunu şu sözlerle anlatmıştı:
1967-68 yıllarında semtte sadece İstanbul Sineması vardı. O sıra, Türkan Şoray’ın oynadığı ‘Sinekli Bakkal’ filmine girmek için seyirci, gişe önünde uzun kuyruklar oluşturmuştu. Büyük bir ilgi olduğunu gördüm sinemaya karşı. Ben de ilk sinema salonumu açtım. Bu başlangıçta ticari maksatla düşünülmüş bir girişimdi. Sinema ve özellikle tiyatronun eğitimdeki yerini biliyordum. Kocamustafapaşa, Gaziosmanpaşa, Zeytinburnu gibi semtler, Beyoğlu’na gidip tiyatro seyredemiyorlardı. Böylece Kocamustafapaşa’dan başlayarak bölge tiyatrosunu kurmaya giriştim. Amaç, tiyatro ve sinema yapılarının sayısını 50’ye çıkarmaktı. Yaptığımız her binanın altına bir sinema ya da tiyatro salonu yapmaya karar verdik.
(Fotoğrafta ortada bulunan, Altan Erbulak’ın yanındaki kişi Hasan Zengin)
KİRASI 1 LİRA
Altan Erbulak, Zengin’in tüm masrafları karşıladığını ve kendisinin hiçbir şey ödemediğini 15 Aralık 1985’te köşesine yazmıştı. “Hasan Ağabey’in Zenginliği” başlıklı yazıda Erbulak, Zengin’le olan anısını şu ifadelerle aktardı:
İşte Kocamustafapaşa’da bir tiyatro vardı artık. Adını, ‘mahalle’ sözcüğü çok Arapça olacağından, ‘Çevre Tiyatrosu’ koydum. İş kontrata geldi dayandı. Korka korka sordum.
Hasan Ağabey, kontrat?
Ne kontratı. Biz birbirimize söz vermedik mi? Bir kâğıt parçası sözümüzden kıymetli mi?
Aman Hasan Ağabey, elektrik için gerekli bu. Şimdi söyle bana, aylık kaç para kira yazayım?
Ne istersen onu yaz.
Olur mu? Bana kalırsa ben ‘1 Lira’ yazarım.
ve 1 Lira yazdım kontrata. 1971 yılının ekim, kasım, aralık aylarında koskoca tiyatro binasına ayda 1 Lira kira ödedim.
(Çevre Tiyatrosu’nun kuruluş kadrosundaki oyuncular)
“ALTAN ERBULAK KROKİSİNİ ÇİZMİŞTİ”
Tiyatronun kuruluşunda yer alan sanatçı Nevra Serezli, dönemin koşullarına da değinerek,
O zamanlar çok bilinmeyen bir yerdi. Hatta Altan Erbulak gazetede karikatür çiziyordu. Çevre Tiyatrosu’nun krokisini çizmişti. O zamanlar konum yollamak yok ki oğlum. Biz burada Çevre Tiyatrosu yapıyoruz işte Aksaray’dan girince diye tarif ediyordu. Fakat 7 sene full oynadık. Sonra o meşhur çatışmalar silah atışları falan artık yanımızda, dibimizde olunca biraz soğuduk ve kapatmak zorunda kaldık. Fakat 7 sene her akşam pazartesi hariç biz orada oyun oynadık.
şeklinde konuştu.
(Çevre Tiyatrosu kuruluş kadrosundaki oyuncular sahnede – Ortadaki sanatçı Nevra Serezli)
“BİZ NİYE İNSANLARIN AYAKLARINA GİTMEYELİM?”
Kurulan sahnenin öneminden ve mimarından bahseden duayen sanatçı açıklamasında,
Çevre Tiyatrosu çok önemlidir. O tip tiyatrolar bakın o devirde yalnız Şişli, Nişantaşı, Beyoğlu’ndaydı. Fakat Altan’la Metin, ya biz niye insanların ayaklarına gitmeyelim? Onlar kalkıp Beyoğlu’na mı gelmek zorundalar? dedi. Orası da korkunç Fatih, Aksaray işte o kadar kalabalık bir yer ki. Hasan Zengin yapan, canım müteahhitimiz. O devirde tiyatroya inandı ve tiyatro salonu yaptı.
ifadelerine yer verdi.
(Nevra Serezli söyleşisi esnasından)
NEJAT UYGUR DÖNEMİ
Erbulak ve Serezli’nin temelini attığı bu yerde birçok usta sanatçı perde açtı. Tiyatro, 1980’lerin ortalarından itibaren uzun yıllar Nejat Uygur Tiyatrosu’na ev sahipliği yaptı. Öyle ki geldiğimiz noktada sahne, hem çevre sakinleri hem de tiyatroseverler tarafından Nejat Uygur adıyla özdeşleşti.
“HAYATIMIZIN EN GÜZEL YILLARI ORADA GEÇTİ”
Tiyatronun ‘Uygur devrini’ kısaca anlatan sanatçı, yıllar sonra o sahneye çıkmasıyla birlikte yaşadığı duyguları şu sözlerle dile getirdi:
Biz bundan aşağı yukarı 6-7 sene önce, yıllar sonra orada tiyatro oynadık. İnanılmaz güzeldi. Yani Behzat’la (Behzat Uygur) beraber sanki o akşam orada Nejat Uygur Tiyatrosu’nun seyircisi varmış gibi hissettik. O kokuyu aldık, o duyguyu hissettik. O, bizi çok mutlu etmiş ve çok da duygulandırmıştı. Hayatımızın en güzel yılları gerçekten orada geçti. Çok samimi söylüyorum.
(Nejat Uygur, Behzat Uygur ve Süheyl Uygur Çevre Tiyatrosu’nun sahnesinde)
“HALİÇ’İN ÖTE YANINDA TİYATRO”
Geçmişi eski olan bu sahnede şimdilerde, 2002’de ünlü tiyatro yönetmeni Işıl Kasapoğlu tarafından kurulan Semaver Kumpanya ekibi oynuyor. Çevre Tiyatrosu’na taşındıktan sonra “Haliç’in Öte Yanında Tiyatro” projesini başlatan Kumpanya ekibi, hala bu tarihi yerde perde açıp, seyircisiyle buluşuyor. Çeşitli oyunları sahneleyen ekip, aynı zamanda tarihi sahnede tiyatro eğitimleri de vermekte.
(Çevre Tiyatrosu’nun güncel hali)
BU HABER 2024 YILINDA TRT GELECEĞİN İLETİŞİMCİLERİ YARIŞMASI
İNTERNET HABERİ KATEGORİSİNDE BİRİNCİLİK ÖDÜLÜ KAZANDIRMIŞTIR.
HABER SAHİBİ: AZİZ BERKE DURAN
